Samen naar een veilige vluchtstrook... feb 2026 deel 2

Het begin: urgentie door harde lessen

Voor Peter-Jan kwam de urgentie niet uit een beleidsstuk, maar uit de praktijk. 

“In 2023 werd een busje van een collega op de vluchtstrook aangereden. Toen dacht ik: dit had ons ook kunnen overkomen. We hebben er jarenlang gestaan en het is steeds goed gegaan, maar dit moeten we niet meer willen.” 

Die ervaring zette hem aan tot actie, niet alleen binnen zijn eigen bedrijf ook in de vakgroep van Bouwend Nederland en later aangevuld met verschillende brancheverenigingen: “Wij wilden niet meer op de vluchtstrook staan. Inmiddels zeg ik: zo min mogelijk, en als het moet, dan zo veilig mogelijk.” Ook Ellen had een confronterende ervaring: “Ik was veiligheidscoördinator toen er in 2022 een ongeval met een veegwagen plaatsvond. Die man heeft het overleefd, maar is nog steeds niet aan het werk. Toen dacht ik: op deze manier kunnen wij de veiligheid van aannemers niet meer waarborgen.” Met die overtuiging vroeg ze bij Rijkswaterstaat om een opdracht om het probleem structureel aan te pakken. “Ik dacht: drie maanden werk. Dat is nu meer dan twee jaar geleden.”

Peter-Jan Hendriks

Van botsing naar samenwerking

De projectgroep van Rijkswaterstaat ging in 2023 van start en de eerste stap was een marktconsultatie om op te halen wat er leefde bij de marktpartijen. Ellen ging erheen met goede bedoelingen, maar kreeg een reality check, want ondertussen waren de marktpartijen ook met het onderwerp bezig: Ellen: “We kregen als RWS  een bak kritiek over ons heen. Dat was pittig.” Peter-Jan herinnert zich die dag ook: “Dat klopt. Maar wij vonden niet alleen dat Rijkswaterstaat het niet goed deed, maar ook dat wij zelf genoeg te doen hadden.” Daarmee kwam er een omslag. Ellen: “We kwamen tot elkaar met een gezamenlijk doel en besloten om het samen te gaan doen.” De projectgroep werd gevormd met verschillende mensen uit de keten van RWS en twee deelnemers vanuit de markt: Peter-Jan (Bouwend Nederland) en Bart Welvaarts (MKB Infra).

De weerbarstige praktijk

Ellen: “Naar mijn idee was het heel simpel: we gaan gewoon afspraken maken.” Maar de praktijk was weerbarstig en het vraagstuk was complexer dan iedereen dacht. Het greep in op bredere vraagstukken en partijen. Ellen: “We hadden met milieuwetgeving te maken, allerlei kaders naast de CROW en als RWS hebben wij ook met de weggebruikers te maken.” Peter-Jan: “En niet alleen bij RWS was het soms ingewikkeld, ook bij ons: aannemers veranderen soms pas als iets niet mag, en het kostenaspect kan voor concurrentie zorgen.” Hoewel het soms niet vlotte en het een lastig traject was, zijn de partijen elkaar steeds blijven opzoeken. Peter-Jan: “Bart herinnerde ons er dan altijd aan: we moeten dit blijven doen, al sparen we er maar één leven mee.” Steeds werd gewerkt vanuit deze gezamenlijke drijfveer. Ellen: “Door uit te leggen waar je tegenaan loopt en te zeggen: we hebben hetzelfde doel, laten we doorgaan. Daar zijn we echt in gegroeid.” Peter-Jan vult aan: “Je moet elkaars belangen kennen. Alleen je eigen belang vooropstellen werkt niet. Dat heb ik wel geleerd. We hebben ook meebewogen, eerst wilden we helemaal niet meer op de vluchtstrook werken, inmiddels zeggen we: zo min mogelijk.”

Ellen Buskens

Resultaten: kleine stappen, grote betekenis

Hoewel het project veel langer duurde dan vooraf voorzien, zijn er belangrijke resultaten geboekt. Ellen is trots op de inhoudelijke opbrengst: “De oplevering van de verkeersmaatregelen van werkgroep 3 is echt top. Peter-Jan: “We hebben nu een duidelijke tabel met maatregelen per activiteit. Dat had ik vooraf niet verwacht.” Ellen: “Ook zie je dat we in nieuwe contracten minder op de vluchtstrook werken. We worstelen nog met oudere contracten, maar het besef dat veiligheid voorop moet staan, is er.” Er is dus meer bewustwording in de sector gekomen. Peter-Jan is ook blij met de verandering in richtlijnen: “Die oude 1,10 meter-regel leeft nog in hoofden, maar in de nieuwe CROW-herziening wordt dat echt aangepakt.”

Wat nog niet lukte

Niet alles ging volgens plan en er blijft nog wel wat te wensen over. Ellen: “Ik wilde het proces eenvoudiger maken. Dat is niet gelukt. Het blijft frustrerend dat een aannemer nog steeds voordat hij aan de slag kan door verschillende hoepels moet springen. Het eenvoudiger maken is echt een klus.” Peter-Jan ziet een ander knelpunt: “Er zijn nog steeds aannemers die vandaag onveilig werken, terwijl ze zeggen dat het eigenlijk – in de toekomst - anders moet. Dat spanningsveld blijft.”

Lessen en aanbevelingen

Beiden kijken terug met waardevolle inzichten. Ellen: “Alleen ga je sneller, maar samen kom je verder, dat is hier wel van toepassing. Je hebt elkaar echt nodig.” Peter-Jan: “Voordat je een olietanker als Rijkswaterstaat in beweging hebt, kost dat tijd. Maar hetzelfde geldt voor mijn eigen achterban. Het is complex, dus neem die tijd.” Hun advies voor toekomstige samenwerking? Ellen: “Formuleer samen een duidelijke probleemstelling en doel. Dat hadden we eerder moeten doen.” Peter-Jan: “Ken elkaars belangen en respecteer ze. Anders kom je er niet.”

Vooruitblik

De finishlijn is nog niet bereikt, maar de richting is duidelijk. “We hebben ingezet op 1 januari 2027. Dat lijkt ver weg, maar het is realistisch,” zegt Peter-Jan. Ellen knikt: “We blijven zoeken naar slimme oplossingen. Samen.”

Vervolg: de acties voor de komende maanden

Het kernteam heeft voor de komende maanden een aantal acties op de planning staan.

Allereerst wordt een implementatieplan gemaakt voor de opgeleverde matrix van werkgroep 3, waarin de voorgestelde verkeersmaatregelen staan in relatie tot de werksoort. Ook gaan we een roadshow organiseren over de stand van zaken en de opgehaalde resultaten. Tot slot wordt er een afspraak met de stuurgroep gepland om te besluiten over een eventueel vervolg.

Contact

Vanuit de branchevereniging is er een website in de lucht: Veilig werken op de vluchtstrook | WegAlert. Aarzel niet om contact op te nemen als je innovatieve ideeën hebt of ook een pilot uitvoert met als doel de veiligheid van de wegwerkers op de vluchtstrook te verbeteren. Contact kan via info@veiligwerkenopdevluchtstrook.nl.

Binnen RWS is een tijdelijk e-mailadres opengesteld: veiligwerkenopdevluchtstrook@rws.nl waar RWS-medewerkers terecht kunnen met al hun vragen en opmerkingen.